Historia

HISTORYCZNA PROSTYNIA



Szukając informacji o dawnych mieszkańcach naszej miejscowości w natrafiliśmy na kilka krótkich wzmianek w źródłach historycznych.



Najstarsza adnotacja, którą napotkaliśmy to dokument z 1408 roku znaleziony na stronie http://www.dokumentyslaska.pl/liegnitz/1408%2007%2011%20liegnitz.html

jest to informacja, że właścicielem majątku w okolicach Prostyni, Wilczyc, Smokowic był ksiażę Rupert. Niestety tekst jest trudny do tłumaczenia – napisany w staroniemieckim języku.

Natomiast strona:

http://www.geneagraphie.com/getperson.php?personID=I558500&tree=1 podaje informację o właścicielu ziemskim, który nazywał się Bartholomäus von Gerstmann. Urodzony w 1558r. zmarł 21.08.1623 w Scheibsdorf. Był posiadaczem sporego majątku ziemskiego w naszej okolicy. (Gross-Janowitz, Schmöchwitz, Klein Schweinitz, Mückendorf, Panten, Scheibsdorf).

Jego ojciec Vinzenz von Gerstmann pochodził z wiedeńskiej arystokracji, był sędzią i pełnił funkcję burmistrza Bolesławca.


Nieco później, ok. połowy XVII wieku, w naszej miejscowości przebywał znany barokowy poeta wrocławski Andreas Scultetus. Odwiedzał on mieszkającego tu swojego wuja Johannesa Sevelenberga.

Sevelenberg był znaną postacią w Legnicy. Doktor nauk medycznych, filozof, autor książki „ De Epilepsia disputationen” wydanej w 1626 roku.

Jego epitafium znajduje się w legnickiej katedrze św. Piotra i Pawła na prawo od głównego portalu.

O wizytach Scultetusa w Scheibsdorf czytamy w książce „Der schlesische Barokdichter Andreas Scultetus” ( „Śląski poeta barokowy Andreas Scultetus”):

„... Ok. 1 milę oddalona ( od Legnicy) leży wioska Scheibsdorf. Tam odwiedzał właściciela prywatnej praktyki medycznej Johannesa Sevelenberga , doktora filozofii (...) Andreas lubił często odwiedzać idylliczny majątek ziemski w Scheibsdorf. Z Wrocławia wspominał w swoich utworach Sevelenberga dwukrotnie.

Pierwszy raz w 1641 roku z okazji jego imienin, potem w swoim pełnym wdzięczności utworze, poświęconym jego ożenkowi „śpiewał” pieśń pochwalną na temat sielankowego życia na wsi, sławił wygodę w tych ciężkich czasach.”

Wiersz jest pochwałą przyjaźni, miłości, dobrego wina i szczęśliwego życia.

Nasze poszukiwania informacji o dawnych właścicielach majątków, mieszkańcach i osobach związanych z Prostynią ciągle trwają i będziemy je jeszcze na bieżąco uzupełniać.

Aleksandra Furga








"Przez nazwy miejscowe, najstarsze i najtrwalsze pomniki dziejowe, opowiada dawno wymarły naród swoje dzieje; zachodzi tylko pytanie, czy jego głos pozostaje dla nas jeszcze zrozumiały?" (Wilhelm von Humboldt - 1767-1835 - językoznawca)
***

Poszukiwania informacji na temat dawnej Prostyni rozpoczęliśmy od badania korzeni nazwy miejscowości.  Właściwsze byłoby określenie nazw, ponieważ Prostynia była niegdyś znana jako Szybniki , a wcześniej Scheibsdorf.   Dzięki uprzejmości Pracowników Biblioteki Muzeum Miedzi w Legnicy otrzymaliśmy informację o wzmiankowaniu Prostyni w „Słowniku etymologicznym nazw geograficznych Śląska” pod redakcją Stanisławy Sochackiej, Wydanym przez Stowarzyszenie Instytut Śląski, Państwowy Instytut Naukowy Instytut Śląski w Opolu, Dom Współpracy Polsko – Niemieckiej, Opole 2004. 
 



"PROSTYNIA, -ni  (Scheibsdorf),  n.prz. Szybniki,  wś, gm. Krotoszyce, pow. leg., dlnśl.: Schibansdorf  1408 Dom P 45;  Scheibsdorf, in alten Urk.  Scheibansdorf 1789 Z VIII 189; (1422 Scheibansdorf) Scheibsdorf  1845 K 586; Scheibsdorf, urspr. Scheibelsdorf  1887 A 52; Scheibsdorf   1941 SOV 330; n.prz. Szybniki  1945 Sic; Prostynia R s.v. PRL 920; Wyk III 50; Spis M II 71
 



Forma powojenna Prostynia: wyr. prosty nie kontynuuje znaczenia niem. Scheibsdorf „wieś należąca do Schibana // Scheibana” Gott 508."